सामाजिक सञ्जालको नायकदेखि देश निकालाको डिलसम्म: यस्तो छ मिलान जाफको कथा  

(प्रिय पाठक, यो नेपालीलाइनेनका सहयोगी सदस्यहरूले मात्र पढ्न मिल्ने ‘प्रिमियम स्टोरी’ हो। ‘सहयोगी सदस्य’ बनी हामीलाई सघाउनु भएकोमा धेरै-धेरै धन्यवाद।)

हेल्सिन्कीको चिसो सडकमा जब साँझ पर्दै जान्छ, सामाजिक सञ्जालको एउटा पाटो भने तात्न थाल्छ। त्यहाँ एक युवकको कथा भाइरल भइरहेको छ – एक यस्तो कथा जसले फिनल्यान्डको समाज, आप्रवासन र अपराधको बहसमा नयाँ तरंग ल्याइदिएको छ। त्यो युवक हुन्ः मिलान जाफ।

इराकमा जन्मेका, फिनल्यान्डमा हुर्केका र आफूलाई ‘कुर्दिस माफिया’ को नाइके बताउने जाफ एकैपटक र्‍याप-कलाकार, सामाजिक सञ्जालका प्रभावशाली व्यक्ति र एक कुख्यात अपराधी हुन्। उनको जीवनको कथा कुनै हलिउडको ‘ग्याङ्स्टार’ फिल्मको पटकथाभन्दा कम छैन, जसमा चमकधमक, हिंसा, अपराध र अन्ततः पतनको डरलाग्दो चित्र कोरिएको छ।

सन् २००० मा इराकमा जन्मेका जाफ १६ वर्षको उमेरमा सन् २०१७ को अन्त्यतिर बुल्गेरिया र डेनमार्क हुँदै एक्लै फिनल्यान्ड आइपुगेका थिए। एक शरणार्थी किशोरको रूपमा फिनल्यान्ड प्रवेश गरेका उनी केही वर्षभित्रै हेलसिन्कीको सडक अपराधको सबैभन्दा चर्चित र विवादास्पद अनुहार बन्न पुगे।

इन्स्टाग्राममा ९१,००० भन्दा बढी र युट्युबमा हजारौं फलोअर कमाएका जाफले आफ्नो ‘ग्याङ्स्टा’ जीवनशैलीलाई सामाजिक सञ्जालमार्फत खुलेआम प्रदर्शन गरे। उनका गीतहरूमा लागूपदार्थ, हिंसा, प्रहरी प्रशासनप्रतिको घृणा र आफ्नो आपराधिक समूहको गुणगान हुन्थ्यो। तर भर्चुअल संसारको यो नायकत्वको पछाडि एक क्रूर र हिंसक वास्तविकता पनि लुकेको थियो, जसले उनलाई अन्ततः फिनल्यान्डबाटै निष्कासनको संघारमा पुऱ्याएको छ।

सामाजिक सञ्जालको चमक र अपराधको अँध्यारो

मिलान जाफको उदय सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रभावसँगै भयो। उनले ‘ड्रिल’ र्‍याप संगीतको सहारा लिए, जुन यसको आक्रामक र हिंसात्मक शब्दका लागि चिनिन्छ।

“रियल टस”, “कुर्दिस माफिया”, “डन डाडा” जस्ता गीतहरू मार्फत उनले हेलसिन्कीका सडकमा आफ्नो दबदबाको काल्पनिक संसार खडा गरे। उनका म्युजिक भिडियोहरूमा महँगा गाडी, हतियार र लागूऔषधको खुलेआम प्रदर्शन हुन्थ्यो। यसले हजारौं किशोरकिशोरीलाई आकर्षित गर्‍यो।

“उसको जीवन फिल्मको जस्तै रोमाञ्चक देखिन्थ्यो। ऊ कुनै कुरासँग डराउँदैनथ्यो,” हेलसिन्कीका एक नेपाली युवक जो पूर्वी हेलसिन्कीमा हुर्केका हुन र जाफका पूर्व फलोअर पनि हुन् भन्छन्। “हामीलाई लाग्थ्यो ऊ जे गर्दैछ, त्यो ‘कुल’ हो। तर त्यो सबै भ्रम थियो।”

यो भर्चुअल भ्रमको पछाडि वास्तविक अपराधको शृंखला थियो। जाफले आफूलाई “४७” वा “कुर्दिस माफिया” नामक सडक गिरोहको नाइकेको रूपमा स्थापित गरे। फेब्रुअरी २०२२ मा हेलसिन्की प्रहरीले आधिकारिक रूपमै जाफलाई एक आप्रवासी पृष्ठभूमि भएको आपराधिक समूहको मुख्य व्यक्ति भएको पुष्टि गर्‍यो। यो समूह हेलसिन्कीमा हिंसा, लुटपाट र लागूऔषधको कारोबारमा संलग्न थियो।

जाफको आपराधिक यात्रा साना तर अनौठा घटनाहरूबाट सुरु भयो। सन् २०२० मा उनले हेलसिन्की मेट्रोमा आफ्नो टाउकोमा दुई कार्टुन दूध खन्याएर भुइँमा पेटले घिस्रिँदै भिडियो बनाए, जसका कारण उनलाई सार्वजनिक सम्पत्ति नोक्सान गरेकोमा जरिवाना भयो।

सोही वर्ष उनले स्टकम्यान डिपार्टमेन्ट स्टोरबाट ‘मोन्क्लर’ ब्रान्डको महँगो ज्याकेट चोरेको र त्यसलाई इन्स्टाग्राममा लाइभ स्ट्रिम गरेको अभियोगमा दोषी पाइए। यी घटनाहरूले उनको ध्यान खिच्ने र कानुनलाई अवहेलना गर्ने प्रवृत्तिको संकेत दिइसकेका थिए।

हिंसाको शृंखला र जेल यात्रा

तर जाफको अपराधको ग्राफ छिट्टै नै सामान्यबाट गम्भीरतर्फ मोडियो। मे २०२० मा कोत्का शहरमा भएको एक झगडामा उनले एक युवकलाई लात्ता र मुक्काले टाउकोमा पटक-पटक हिर्काएर गम्भीर घाइते बनाए। अदालतले यसलाई “विशेष क्रूर” आक्रमण भन्दै उनलाई एक वर्ष दुई महिनाको जेल सजाय सुनायो।

जाफ र उनको गिरोहको हिंसा यतिमा मात्र सीमित रहेन। उनीहरूको ‘एल-सिटी’ नामक अर्को प्रतिद्वन्द्वी गिरोहसँग लामो समयदेखि दुश्मनी थियो। सेप्टेम्बर २०२१ मा जाफ र उनका सहयोगीहरूले एस्पो शहरको एक घरमा गोली चलाए, जहाँ ‘एल-सिटी’ का सदस्यहरू भेला भएको आशंका थियो।

त्यो घरमा ४० जना मानिस एक पार्टीमा सहभागी थिए। सौभाग्यले घरको तीन-पत्रे झ्यालले धेरैजसो गोली रोक्यो र कुनै मानवीय क्षति भएन। यो घटनाले हेलसिन्कीको सडकमा गिरोहबीचको लडाइँ कति खतरनाक स्तरमा पुगेको छ भन्ने प्रस्ट देखायो।

“यिनीहरू केवल म्युजिक भिडियो बनाउने केटाहरू मात्र होइनन्,” हेलसिन्की प्रहरीको संगठित अपराध इकाईका एक अनुभवी अधिकारीले भनेका छन्। “यिनीहरू संगठित, हिंसक र सार्वजनिक सुरक्षाका लागि वास्तविक खतरा हुन्। सामाजिक सञ्जाल यिनीहरूको भर्ती र प्रचारको माध्यम बनेको छ।”

जाफको आपराधिक रेकर्डमा हत्या प्रयास, डकैती, अपहरण, लागूऔषध अपराध र एक १३ वर्षीया बालिकाको बलात्कार जस्ता गम्भीर आरोपहरू पनि थपिए। मे २०२२ मा हेलसिन्की जिल्ला अदालतले उनलाई विभिन्न अपराधमा दोषी ठहर गर्दै १० वर्षको लामो जेल सजाय सुनायो।

अदालतले उनका अपराधहरू संगठित आपराधिक समूहको हिस्साको रूपमा गरिएको भन्दै सजायमा कडाइ गरेको थियो। यद्यपि पछि पुनरावेदन अदालतले संगठित अपराधको पर्याप्त प्रमाण नभेटिएको भन्दै सजाय घटाएर ६ वर्ष २ महिनामा झारिदियो।

जेलभित्र पनि जाफको जीवन सुरक्षित थिएन। प्रतिद्वन्द्वी गिरोहका सदस्यहरूले उनीमाथि आक्रमण गरे। जनवरी २०२३ मा एक कैदीले उनीमाथि तातो तेल र पानीको मिश्रण खन्याएर उनको शरीरमा गम्भीर जलन गराइदिए।

देश निकालाको आदेश र भविष्यको अनिश्चितता

जाफको आपराधिक गतिविधिले फिनल्यान्डको अध्यागमन अधिकारीहरूको ध्यान खिच्यो। अहिले भर्खरै सेप्टेम्बर २०२५ मा फिनल्यान्डको अध्यागमन विभागले उनको अपराधको लामो सूचीलाई आधार मान्दै उनको आवासीय अनुमति रद्द गर्ने र उनलाई इराक फिर्ता पठाउने (देश निकाला गर्ने) निर्णय गर्‍यो। जाफले यस निर्णयविरुद्ध प्रशासनिक अदालतमा पुनरावेदन गरेका छन्। तर उनको भविष्य अनिश्चित छ।

यो निर्णयले फिनल्यान्डमा एक नयाँ बहस सुरु गरेको छ। “नाबालिगको रूपमा आएका व्यक्तिहरू संलग्न देशनिकालाका केसहरू जटिल हुन्छन्,” हेलसिन्कीका एक अध्यागमन कानुनविद् भन्छन्। “तपाईंले अपराधको गम्भीरतालाई व्यक्तिको देशसँगको सम्बन्ध र उसको मूल देशको अवस्थासँग तौलनुपर्छ। तर जब अपराधको प्रकृति यति गम्भीर हुन्छ, सार्वजनिक सुरक्षा पहिलो प्राथमिकता बन्न पुग्छ।”

मिलान जाफको कथाले फिनल्यान्डजस्तो शान्त र सुरक्षित मानिने समाजमा देखा परिरहेका नयाँ चुनौतीहरूलाई उजागर गर्छ। यसले आप्रवासी युवाहरूको एकीकरण, सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग र सडक गिरोहको बढ्दो समस्यालाई पनि सतहमा ल्याइदिएको छ।

आज मिलान जाफ जेलको चिसो पर्खालभित्र छन्। उनका इन्स्टाग्राम र युट्युब च्यानलहरू शान्त छन्। सामाजिक सञ्जालको भर्चुअल सिंहासनबाट ओर्लिएर उनी अब एक कैदी मात्र हुन्, जसको भविष्य फिनिस अदालत र अध्यागमन अधिकारीहरूको हातमा छ।

के उनी फिनल्यान्डमै बस्न पाउलान्, वा उनलाई त्यही देशमा फिर्ता पठाइनेछ जहाँबाट उनी एक सुरक्षित भविष्यको खोजीमा भागेका थिए? यो प्रश्नको जवाफ जे भए पनि मिलान जाफको कथा हेलसिन्कीको सडकमा लामो समयसम्म गुन्जिरहनेछ – एक चेतावनीको रूपमा, एक पाठको रूपमा र आधुनिक समाजको एक जटिल वास्तविकताको प्रतिबिम्बको रूपमा।