लामो सुस्ततापछि आशाको किरण: फिनल्यान्डको अर्थतन्त्रमा देखिए सुधारका १० बलिया सङ्केत

(प्रिय पाठक, यो नेपालीलाइनेनका सहयोगी सदस्यहरूले मात्र पढ्न मिल्ने ‘प्रिमियम स्टोरी’ हो। ‘सहयोगी सदस्य’ बनी हामीलाई सघाउनु भएकोमा धेरै-धेरै धन्यवाद।)

मध्यपूर्वको द्वन्द्व, युरोपमा चलिरहेको युद्ध र उच्च मुद्रास्फीतिका कारण युरोपेली अर्थतन्त्रले संघर्ष गरिरहेका बेला, फिनल्यान्डबाट भने अन्ततः सुखद आर्थिक समाचारहरू आउन थालेका छन्। लामो समयको सुस्ततापछि फिनिस अर्थतन्त्रले पुनरुत्थानका स्पष्ट संकेतहरू देखाएको छ।

नयाँ आर्थिक प्रक्षेपण, बढ्दो औद्योगिक अर्डर र बलियो उपभोक्ता खर्चले फिनल्यान्ड मन्दीको चरणबाट बाहिर निस्कन लागेको देखाउँछन्।

विभिन्न विश्वसनीय तथ्याङ्क र प्रतिवेदनहरूको विश्लेषण गर्दा फिनल्यान्डको अर्थतन्त्र उकालो लाग्दै गरेको १० वटा मुख्य आधारहरू फेला परेका छन्। नेपालीलाइनेनको यो आर्टिकल यिनै विषयमा केन्द्रित छ।

आर्थिक वृद्धि र बढ्दो क्रयशक्ति

फिनल्यान्डको अर्थ मन्त्रालय र प्रमुख वित्तीय संस्था नोर्डियाका भर्खरै सार्वजनिक भएका प्रक्षेपणहरूले लामो आर्थिक मन्दीको अन्त्य हुन लागेको संकेत गरेका छन्।

प्रारम्भिक तथ्याङ्क अनुसार यस वर्षको जनवरीदेखि मार्चसम्मको अवधिमा फिनल्यान्डको अर्थतन्त्र अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १.३ प्रतिशतले बढेको छ।

नोर्डिया बैंकका अर्थशास्त्रीहरूले यो वृद्धिलाई “व्यापक” भनेर वर्णन गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार यो वर्ष निजी खपत, उद्योग र लगानी सबै क्षेत्रमा वृद्धि देखिएको छ।

नोर्डियाले यो वर्ष १ प्रतिशत र अर्थ मन्त्रालयले ०.६ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिको अनुमान गरेका छन्। आगामी वर्ष यो दर १.५ देखि १.७ प्रतिशतसम्म पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।

यो वृद्धिको प्रत्यक्ष प्रभाव आम नागरिकको जीवनमा पनि देखिएको छ।

मुद्रास्फीति सुस्त भएसँगै र ज्याला वृद्धि लागू भएपछि फिनिस नागरिकहरूको क्रयशक्ति बढेको छ।

नोर्डियाको विश्लेषण अनुसार नागरिकहरूको वास्तविक आम्दानी सन् २०२१ कै स्तरमा फर्किसकेको छ। खुद्रा व्यापार चार वर्षमा पहिलो पटक वृद्धि तर्फ धकेलिएको छ।

ऊर्जाको मूल्य बढे तापनि उपभोक्ताहरूले खेलकुद, संस्कृति, सार्वजनिक यातायात र रेस्टुरेन्टमा खुलेर खर्च गरिरहेका छन्।

लगानीको लहरमा डेटा सेन्टरदेखि रक्षा

फिनल्यान्डको अर्थतन्त्रलाई उकास्न ठूला पूर्वाधार लगानीले प्रमुख भूमिका खेलेका छन्। अर्थ मन्त्रालय र नोर्डियाका अनुसार हाल ‘डेटा सेन्टर’ निर्माणको लहर नै चलेको छ।

“गत वर्ष जारी गरिएका निर्माण अनुमतिहरूमध्ये १८ प्रतिशत डेटा सेन्टरहरूसँग सम्बन्धित थिए,” नोर्डियाको प्रतिवेदनमा भनिएको छ।

हाल फिनल्यान्डमा करिब २० वटा नयाँ डेटा सेन्टरहरू निर्माण भइरहेका छन्, जसले यो वर्ष फिनल्यान्डको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) को करिब १ प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने अनुमान छ।

यसैगरी नेटो सदस्यता र बढ्दो भू-राजनीतिक संवेदनशीलतासँगै रक्षा क्षेत्रको लगानी ह्वात्तै बढेको छ।

F-35 लडाकु विमानको खरिद र नेटो सदस्यताको कारण मेसिनरी तथा उपकरण लगानीमा २० प्रतिशत भन्दा बढीको वृद्धि हुने अर्थ मन्त्रालयको अनुमान छ।

अप्रिलमा सरकारले सन् २०२७ देखि २०३० सम्म रक्षा क्षेत्रमा थप १.१ अर्ब युरो लगानी गर्ने सहमति जनाएको छ।

हरित ऊर्जा र वैदेशिक लगानीको आकर्षण

फिनल्यान्डले आफूलाई युरोपमै सबैभन्दा सस्तो बिजुली उपलब्ध गराउने देशको रूपमा स्थापित गरेको छ।

यही कारण ‘हरित रूपान्तरण’का विशेषगरी हाइड्रोजन र सौर्य ऊर्जा सम्बन्धी परियोजनाहरूमा ठूलो लगानी भित्रिने क्रम जारी छ।

फिनिस उद्योग परिसंघको तथ्याङ्क अनुसार हाल हाइड्रोजन र सौर्य ऊर्जासँग सम्बन्धित ३० अर्ब युरोभन्दा बढीका लगानी परियोजनाहरू पूर्व-अध्ययन, योजना वा निर्माणको चरणमा छन्।

यद्यपि, परिसंघले यी सबै परियोजनाहरू शतप्रतिशत कार्यान्वयन हुन्छन् भन्ने सुनिश्चित भने नभएको यथार्थलाई पनि औंल्याएको छ।

विदेशी लगानीकर्ताहरूको लागि फिनल्यान्ड आकर्षक गन्तव्य बन्दै गएको छ।

हेलसिन्गिन सानोमात पत्रिकाले उल्लेख गरेको परामर्शदाता कम्पनी ‘EY’ को रिपोर्ट अनुसार अघिल्लो वर्षको तुलनामा फिनल्यान्डमा विदेशी प्रत्यक्ष लगानी १४ प्रतिशतले बढेको छ।

त्यस्तै, ‘बिजनेस फिनल्यान्ड’ का अनुसार गत वर्ष ५२७ वटा विदेशी कम्पनीका लगानी परियोजनाहरू भित्रिएका छन्, जुन अघिल्लो वर्ष भन्दा १६० ले बढी हो।

स्टार्टअप र नवप्रवर्तनमा पनि ऐतिहासिक रेकर्ड कायम भएको छ। Talouselämä म्यागजिनको रिपोर्ट अनुसार फिनल्यान्डका ‘ग्रोथ कम्पनी’हरूमा गत वर्ष ४.६ अर्ब युरोको कीर्तिमानी लगानी भएको छ, जुन सन् २०२३ को रेकर्डभन्दा दोब्बर हो।

रोजगार बजार र चुनौतीहरू

सबै सूचकहरू सकारात्मक भएपनि फिनल्यान्डको बेरोजगारी दर अझै पनि एउटा प्रमुख चुनौतीको रूपमा रहेको छ। तर अर्थ मन्त्रालय र श्रम तथा आर्थिक मामिला मन्त्रालय (TEM) दुवैले आगामी दिनमा स्थिति सहज हुने प्रक्षेपण गरेका छन्।

TEM को भर्खरैको श्रम बजार पूर्वानुमान अनुसार आगामी ग्रीष्म ऋतुपछि दीर्घकालीन बेरोजगारी घट्ने क्रम सुरु हुनेछ भने सन् २०२७ र २०२८ मा रोजगारीमा उल्लेख्य वृद्धि हुनेछ।

फिनल्यान्डको अर्थतन्त्रले प्रस्तुत गरेका यी १० बलिया संकेतहरूले फिनल्यान्ड एउटा गम्भीर आर्थिक मन्दीबाट सुरक्षित रूपमा बाहिर निस्किरहेको स्पष्ट चित्र प्रस्तुत गर्छन्।

सस्तो ऊर्जा, बलियो प्राविधिक पूर्वाधार (डेटा सेन्टर), र नेटो सदस्यताले ल्याएको रणनीतिक महत्त्वलाई फिनल्यान्डले आर्थिक अवसरमा रूपान्तरण गर्न सफल हुँदै गएको देखिन्छ।

यद्यपि, उच्च बेरोजगारी दर र घोषणा गरिएका सबै हरित परियोजनाहरू कार्यान्वयन नहुन सक्ने जोखिम जस्ता चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न सरकारले थप नीतिगत स्पष्टता ल्याउनुपर्ने देखिन्छ।

विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा आउन सक्ने सम्भावित उतारचढावलाई पन्छाउने हो भने, फिनल्यान्ड आगामी वर्षहरूमा दिगो आर्थिक वृद्धिको बलियो मार्गमा अग्रसर भएको छ।