यो प्रिमियम सामाग्री हाम्रा सहयोगी सदस्यका लागि मात्र।
नेपालीलाइनेनमा प्रकाशित यो सामाग्री 'प्रिमियम' हो। यदि हाम्रो 'सहयोगी सदस्य' बनिसक्नु भएको छ भने गुगल एकाउन्ट वा इमेल प्रयोग गरी लगिन गर्नुहोस्।
'सहयोगी सदस्य' बनिसक्नुभएको छैन भने प्रिमियम सामाग्रीहरु पढ्न 'सहयोगी सदस्य' बन्नुहोस्। सदस्यता दस्तुर मासिक ४.९१ युरो, वार्षिक ५९ युरो।
(प्रिय पाठक, यो नेपालीलाइनेनका सहयोगी सदस्यहरूले मात्र पढ्न मिल्ने ‘प्रिमियम स्टोरी’ हो। ‘सहयोगी सदस्य’ बनी हामीलाई सघाउनु भएकोमा धेरै-धेरै धन्यवाद।)
संक्षेपमा
- बढ्दो निष्कासन: सन् २०२२ र २०२३ मा घटेको ‘डिपोर्ट’ हुने नेपालीको संख्या गत वर्षदेखि फेरि बढ्न थालेको छ।
- न्यून आपराधिक संलग्नता: निष्कासनको मुख्य कारण अवैध बसोबास रहेको छ। आपराधिक गतिविधिमा संलग्न भएर निष्कासनमा पर्ने नेपालीको संख्या कम छ।
- अन्य देशको तुलनामा कम: अन्य देशका नागरिकको तुलनामा फिनल्याण्डबाट निष्कासनमा पर्ने नेपालीको संख्या अझै पनि कम रहेको छ।
पछिल्ला वर्षहरूमा प्रत्येक वर्ष सयौं नेपालीहरू उज्ज्वल भविष्यको सपना बुन्दै फिनल्यान्ड आउने गरेका छन्। गत १२ महिनामा मात्र करिब तीन हजार नेपालीले फिनल्यान्डको पहिलो रेसिडेन्ट परमीट पाएको फिनिस अध्यागमनको तथ्याङ्कले देखाउँछ।
गुणस्तरीय शिक्षा, उच्च तलब लगायतकका अन्य आकर्षक अवसरहरू र शान्त जीवनशैलीको खोजीमा नेपालीहरूले फिनल्यान्ड रोजेको देखिन्छ। तर सबैका सपनाले साकार रूप लिँदैनन्। केही सपनाहरू भिसाको म्याद सकिएसँगै वा अन्य कानुनी जटिलताका कारण टुट्ने गर्छन् र अन्त्यमा डिपोर्टेसन (देश निकाला) को तीतो यथार्थ बन्छन्। हालैका तथ्याङ्कहरूले फिनल्याण्डबाट नेपालीहरूको डिपोर्टेसनको निर्णयमा फेरि एकपटक वृद्धि भएको देखाएको छ।
फिनिस अध्यागमनले उपलब्ध गराएको तथ्यांकअनुसार पछिल्लो १२ महिनामा फिनल्याण्डले जम्मा ३,१९१ जनालाई इमिग्रेशनले फिर्ता पठाएको थियो। २,९८३ जनाले निष्कासनको निर्णय पाएका थिए। यो आँकडामा ३१ जना नेपाली पनि थिए। एक नेपालीलाई फिनल्याण्ड प्रवेशमा नै रोक लगाइयो भने अर्को एक जनाको हकमा भने देश निकाला नगर्ने निर्णय भएको थियो।
यो अवधिमा सबैभन्दा बढी डिपोर्टेसनको निर्णय पाउनेमा रुसी (८८२), इराकी (४५४), टर्किस (२७०), भारतीय (२२७) र नाइजेरियन (२१७) नागरिकहरू थिए। नेपालीहरूको संख्या तुलनात्मक रूपमा कम देखिए पनि यो संख्या पछिल्ला केही वर्षकै उच्च हो।
विगतका वर्षहरूलाई हेर्दा सन् २०२२ (१६ जना) र २०२३ (८ जना) मा निष्कासनमा पर्ने नेपालीको संख्यामा उल्लेख्य कमी आएको थियो। तर यो संख्या फेरि बढ्न थालेको देखिन्छ। यसअघि सन् २०१५ मा ७१, २०१६ मा ७६, २०१७ मा ५७, २०१८ मा ५६, २०१९ मा ६८, २०२० मा ४९ र २०२१ मा ४३ जना नेपालीले निष्कासन सम्बन्धी निर्णयको सामना गरेका थिए।
आपराधिक गतिविधिमा संलग्न भएर निष्कासनमा पर्ने नेपालीको सङ्ख्या न्यून छ। यद्यपि बेलाबेलामा आपराधिक गतिविधिका कारण पनि नेपालीहरू ‘डिपोर्ट’ हुने गरेको अध्यागमनको तथ्याङ्कले देखाउँछ। फिनल्यान्डको वर्तमान कानुन अनुसार अत्यन्तै गम्भिर प्रकृतिका अपराधमा कानुनी सँजाय पाएकालाई मात्र देश निष्कासन गर्ने गरिएको छ।
पछिल्लो १२ महिनामा एक जना नेपाली नागरिकलाई आपराधिक क्रियाकलापका कारण निष्कासनको आदेश दिइएको थियो। सन् २०२१ मा १, २०२० मा २, र २०१९ मा १ जना नेपाली नागरिक आपराधिक क्रियाकलापका कारण फिनल्यान्डबाट ‘डिपोर्ट’ गरिएका थिए।
आपराधिक क्रियाकलापका कारण देश निकाला हुनेमा भने अन्य देशका नागरिकहरू अझै अगाडि छन्। गत १२ महिनामा सबैभन्दा बढी इस्टोनियाका ५३, इराकका ३२ र रुसका २६ नागरिक आपराधिक गतिविधिमा संलग्न भएका कारण डिपोर्ट भएका छन्। अवैध बसाइका कारण डिपोर्ट हुनेमा रुस (३०९), भारत (१८६) र भियतनाम (१७२) शीर्ष स्थानमा छन्।
नेपालीलाइनेनले फिनिस अध्यागमनको डेटामा आधारित रहेर विगत १० वर्ष (२०१५ – मे २०२५) को ‘डिपोर्टेसन ट्रेन्ड’को विश्लेषण गरेको थियो। यो अवधिमा कूल ४९४ नेपालीहरू डिपोर्टेसनसम्बन्धी निर्णयमा परेका छन्। जसमध्ये २८३ जनालाई निष्कासनको आदेश दिइयो, १३१ जनालाई प्रवेशमा रोक लगाइयो र ८३ जनालाई अवैधानिक बसाइँका बाबजुद निष्कासन नगर्ने निर्णय लिएको देखिन्छ।
यो सङ्ख्या अन्य देशका नागरिकको तुलनामा निकै कम भने छ। सोही अवधिमा इराकका ३०,७६०, अफगानिस्तानका ८,८२८ र रुसका ६,७३६ नागरिकले फिनिस अध्यागमनबाट निष्कासनको निर्णय पाएका थिए।
अचम्मको कुरा त के छ भने यही अवधिमा अमेरिकाका ६८३ र बेलायतका २४० नागरिकले फिनल्यान्डबाट डिपोर्टेसनको निर्णय पाएका थिए। अर्थात् विगत १० वर्षमा नेपाली भन्दा धेरै अमेरिकन नागरिकहरूले फिनल्यान्डबाट निष्कासनको निर्णय पाएको देखिन्छ।
आपराधिक गतिविधिमा संलग्न भएर निष्कासनमा पर्ने नेपालीको संख्या न्यून छ।
किन हुन्छन् नेपालीहरू डिपोर्ट?
फिनल्यान्डबाट डिपोर्टेसन मुख्यतया दुई कारणले हुने गर्छ: अवैध बसाइ र आपराधिक गतिविधि। नेपालीहरूको हकमा आपराधिक गतिविधिमा संलग्न भएर देश निकाला हुनेको सङ्ख्या निकै सानो रहे पनि वर्षकै १ जना नै भए पनि अपराधका कारण डिपोर्ट हुनु गम्भीर विषय हो।
फिनल्यान्डबाट निष्कासनमा पर्ने अधिकांश नेपालीहरू भिसासम्बन्धी समस्याकै कारण निष्कासित भएको देखिन्छ।
फिनल्यान्डबाट निष्कासनमा परेका एक नेपालीलाई नेपालीलाइनेनले सम्पर्क गरी आफ्नो अनुभव बताउन आग्रह गरेको थियो। उनले आफूले भिसा सम्बन्धित नियमहरू हेलचेक्र्याई गर्दा निष्कासनमा परेको बताए।
“सबै कानुनी उपायहरू सकिएपछि पठाएको हो।” उनले भने, “अमेरिकातिरबाट पठाएजस्तो थिएन। सबै प्रक्रिया शान्त र सरल थियो।”
“पढाई पनि राम्ररी पुरा गर्न सकिएन। नराम्रो सङ्गतमा फसियो। आफै बुझ्नुस् न!” उनले थपे।
नेपालमा आफ्नो जीवनले नयाँ ‘लय’ समातिसकेको भन्दै पुराना कुरामा फर्किन नचाहेको उनले नेपालीलाइनेन लाई बताए।
अहिलेसम्म फिनल्यान्डमा रहेका नेपालीहरू कानुनको पालना गर्ने शान्तिप्रिय समुदायका रूपमा स्थापित छन्। तर पछिल्ला केही वर्षमा बढेको नेपालीहरूको सङ्ख्यासँगै निष्कासनका समस्याहरू पनि बढ्ने ट्रेन्ड देखिइसकेको छ।
फिनल्यान्डको अध्यागमनबाट निष्कासनको निर्णय पाएर प्रशासनिक अदालतमा केस लडिरहेका कैयौँ नेपालीहरूबारे नेपालीलाइनेन जानकार छ। यो समस्या पछिल्लो समय खास गरि विद्यार्थीहरूमा धेरै देखिएको छ।
“नेपालीहरु यहाँको कानुनप्रति निकै सचेत छन्,” लामो समयदेखि फिनल्यान्डमा बसेका र सामाजिक क्षेत्रमा काम गरेका एक नेपाली भन्छन्। “केहि समस्या खास गरेर विद्यार्थीहरुमा देखिएको छ। उनीहरूको मुख्य चुनौती भनेको पढाइ सकिएपछि रोजगारी खोज्ने र आफ्नो बसाइलाई कानुनी रूपमा लम्ब्याउने हो। कहिलेकाहीँ प्रक्रियागत ढिलाइ र अवसरको कमीले पनि उनीहरू अवैध बन्न पुग्छन्।”
(यो स्टोरी नेपालीलाइनेनका सहयोगी सदस्यहरूले मात्र पढ्न मिल्ने ‘प्रिमियम स्टोरी’ हो। नेपालीलाइनेनको ‘सहयोगी सदस्य’ बनी फिनल्यान्डको पहिलो र एक मात्र नेपाली भाषाको पत्रिकालाई सघाउनु भएकोमा धेरै धेरै धन्यवाद। सदस्यता सम्बन्धी समस्या वा अन्य जिज्ञासा भए हामीलाई [email protected] मा सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ।)
