…संक्षेपमा.
- फिनल्याण्डको संसदले विद्यालयमा मोबाइल उपकरणको प्रयोगलाई सीमित गर्ने कानुन पारित गरेको छ।
- नयाँ नियम आगामी अगस्टदेखि प्राथमिक र माध्यमिक विद्यालयहरूमा लागू हुनेछ।
- शिक्षकको अनुमति लिएर पढाइ वा स्वास्थ्यसम्बन्धी प्रयोजनका लागि मोबाइल प्रयोग गर्न पाइनेछ, तर पठनपाठनमा बाधा पुर्याए जफत गर्न सकिनेछ।
फिनल्याण्डको संसदले प्राथमिक र माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीहरूले मोबाइल उपकरण प्रयोग गर्न पाउने नियममा कडाइ गर्ने कानुनलाई अनुमोदन गरेको छ। यो नयाँ व्यवस्था आगामी समर बिदापछि, अर्थात् अगस्ट महिनादेखि कार्यान्वयनमा आउने छ। यद्यपि, नयाँ कानुनले विद्यालयमा मोबाइल फोन पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाएको भने छैन।
नयाँ नियम अनुसार कक्षाकोठामा सामान्यतया मोबाइल फोनको प्रयोग निषेध गरिनेछ। तर विद्यार्थीहरूले विशेष परिस्थितिमा शिक्षकबाट अनुमति लिएर केहि समयका लागि फोन प्रयोग गर्न सक्नेछन्। उदाहरणका लागि पढाइमा सहयोग लिन वा व्यक्तिगत स्वास्थ्यसम्बन्धी केहि कारण भए फोन प्रयोग गर्न अनुमति दिइनेछ।
यो कानुनले विद्यालयका कर्मचारीहरूलाई थप अधिकार पनि प्रदान गरेको छ। यदि कुनै विद्यार्थीको मोबाइल उपकरणले पठनपाठनमा अवरोध सिर्जना गरेको पाइएमा शिक्षकहरूले उक्त उपकरण जफत गर्न सक्नेछन्। यो कदम विद्यार्थीहरूको ध्यान पढाइमा केन्द्रित गराउने उद्देश्यले चालिएको सरकारले बताएको छ।
गत वर्षको अन्त्यतिर शिक्षा मन्त्री एन्डरस् एडलरक्र्युजले फोनमा प्रतिबन्ध लगाइए पनि बालबालिकाको डिजिटल सीप विकासलाई भने निरन्तरता दिइने कुरामा जोड दिएका थिए।
सन् २०२३ मा सार्वजनिक भएको विश्व शिक्षा सम्बन्धी युनेस्कोको एउटा रिपोर्टले कक्षामा फोनहरू सिकाईमा सहयोग पुर्याउन मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ भनेको थियो। यो वर्ष फेरि त्यही एजेन्सीले गरेको नयाँ विश्लेषणले अहिले ६० भन्दा बढी देशहरूमा यस्तै नियम लागू भइसकेको देखाएको छ।
केटाकेटीले पढिरहेको बेला स्मार्टफोनले ध्यान भङ्ग गर्न सक्छ भन्ने केही रिपोर्टहरूले देखाएका छन्। तर विज्ञहरू चाहिँ स्कुलमा यसको प्रयोगको पक्षमा पनि तर्कहरू छन् भन्छन्।
किङ्स कलेज लन्डनमा मेडिकल स्ट्याटिस्टिक्स (medical statistics) का प्रोफेसर बेन कार्टरका अनुसार “स्कुलमा फोन बन्द गर्नु राम्रो हो कि नराम्रो हो भन्ने कुराको पक्का जवाफ कसैसँग छैन।” उनले केटाकेटीहरूमा प्रविधि र उपकरणहरूको प्रभावबारे अध्ययन गर्छन्।
युरोपमा पनि इटाली, नेदरल्यान्ड्स, हंगरी लगायतका मुलुकमा विद्यालयमा मोवाइल फोन प्रयोग गर्न निषेध गरिएको छ।





