युक्रेन युद्धको अन्त्य फिनल्यान्डका लागि हुनेछ ‘गेम चेन्जर’, यस्ता हुनेछन् फाइदा

(प्रिय पाठक, यो नेपालीलाइनेनका सहयोगी सदस्यहरूले मात्र पढ्न मिल्ने ‘प्रिमियम स्टोरी’ हो। ‘सहयोगी सदस्य’ बनी हामीलाई सघाउनु भएकोमा धेरै-धेरै धन्यवाद।)

सायद फिनल्यान्डमा केही वर्ष बसिसक्नु भएको छ भने तपाईँलाई थाहा होला, रुसले फिनल्यान्डमा सन् २०२२ मा आक्रमण गर्नु अघि फिनल्यान्डमा अर्कै उत्साह थियो। हो, कोरोना महामारी पछि अर्थतन्त्र केही थलिएको थियो, तर पनि अहिलेजस्तो अनिश्चितता र विस्मयले गाँजेको समय थिएन।

रुससँग १,३४० किलोमिटर लामो सीमा र तितो विगत जोडिएको फिनल्यान्डका लागि युक्रेनमा चलिरहेको युद्ध जीवनशैली नै बदलिदिने अनुभव बन्यो। सन् २०२२ मा युद्ध सुरु भएपछि फिनल्यान्डले ७५ वर्षको तटस्थता छाडेर नेटो सदस्यता लियो, रक्षा खर्च बढायो र आर्थिक अनिश्चितता सहन बाध्य भयो।

अब भने समय केही फेरिएको छ। युक्रेनमा युद्ध अन्त्यका झिनै भए पनि सम्भावनाहरू देखिएका छन्। कोरोना महामारी र युक्रेनको युद्धसँगै थलिएको फिनल्यान्डमा पनि थोरै भए पनि आशाका किरणहरू देखिन थालेका छन्।

रुस र युक्रेनले शान्तिको सम्झौता गरेर युद्ध अन्त्य भयो भने फिनल्यान्डलाई के फाइदा हुन्छ? फिनल्यान्डको राजनीति, अर्थतन्त्र, समाज, रक्षा र सामरिक क्षेत्रमा यसको कस्तो प्रभाव पर्छ? नेपालीलाइनेनको यो लेख यिनै विषय वरिपरि घुमेको छ।

शान्ति पछिको राजनैतिक अवसर

युद्ध अन्त्यको सबैभन्दा पहिलो र प्रत्यक्ष लाभ फिनल्यान्डले राजनीतिक र कूटनीतिक क्षेत्रमा महसुस गर्नेछ। हाल फिनल्यान्डको सम्पूर्ण विदेश नीति र राष्ट्रिय बहस रुसी खतरामा केन्द्रित छ। पूर्वी सिमानामा निरन्तर तनाव, अप्रत्याशित सैन्य गतिविधि र ‘हाइब्रिड’ हमलाको डरले हेलसिन्कीको राजनीतिक वातावरणलाई थिचेको छ।

युद्ध समाप्त हुनासाथ रुससँगको तनावमा नाटकीय रूपमा कमी आउनेछ। यसले फिनल्यान्डलाई आफ्नो कूटनीतिक ऊर्जा अन्य महत्त्वपूर्ण विषयहरूमा लगाउन अवसर दिनेछ।

फिनल्यान्डले आर्कटिक क्षेत्रको वातावरणीय सुरक्षा, युरोपेली संघभित्र आफ्नो भूमिकालाई अझ बलियो बनाउने, र विश्वव्यापी व्यापार सम्बन्ध विस्तार गर्नेजस्ता विषयमा आफूलाई केन्द्रित गर्ने अवसर प्राप्त गर्नेछ।

सिमानामाथिको निरन्तर चिन्ता हटेपछि सरकारले आन्तरिक मामिला, सामाजिक कल्याण र दिगो विकासका एजेन्डाहरूमा थप ध्यान केन्द्रित गर्न सक्नेछ। छिमेकीसँगको सम्बन्ध “शत्रुतापूर्ण” बाट कम्तीमा “पूर्वानुमेय” (predictable) बन्नु नै फिनल्यान्डका लागि ठुलो राजनीतिक लाभ हुनेछ।

विदेश मामिला विशेषज्ञहरूका अनुसार शान्तिले फिनल्यान्डलाई युरोपेली कूटनीतिमा नयाँ भूमिका खेल्ने अवसर दिनेछ। एक समय शीतयुद्धका बिचमा पुलको भूमिकामा रहेको र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रूसी राष्ट्रपतिलाई हेलसिन्कीमा संगै ‘होस्ट’ गरिसकेको यो मुलुक पुनः “मध्यस्थकर्ता” बन्न सक्ने सम्भावना देखिन्छ।

फिनल्यान्डका वर्तमान राष्ट्रपति तथा पूर्व प्रधानमन्त्री अलेक्जेन्डर स्टबले भनेझैँ फिनल्यान्डसँग “रुसी मानसिकता र पश्चिमी मूल्य दुवै बुझ्ने अनुभव छ, जुन भविष्यको सुरक्षा संरचनामा अमूल्य हुनेछ।”

राजनीतिक रूपमा पनि युद्ध पश्चातको स्थिरताले घरेलु ध्रुवीकरणलाई कम गर्नेछ। फिनल्यान्ड फेरि स्वास्थ्य, शिक्षा, रोजगारी र जलवायुजस्ता प्राथमिकतामा फर्किन सक्नेछ।

शान्तिले ल्याउने आर्थिक अवसर

युक्रेन युद्धले फिनल्यान्डको अर्थतन्त्रमा गहिरो असर पारेको छ। रुससँगको व्यापार लगभग ठप्प छ, जसले काठ उद्योग, मेसिनरी र उपभोक्ता वस्तुका निर्यातकर्ताहरूलाई प्रत्यक्ष मार पारेको छ। ऊर्जाको मूल्य आकासिएको छ र समग्र युरोपमा छाएको आर्थिक अनिश्चितताले लगानीको वातावरणलाई धुमिल बनाएको छ।

युद्धको अन्त्यले यो परिदृश्यलाई बदल्नेछ। सबैभन्दा ठुलो फाइदा लगानीकर्ताको विश्वास पुनर्स्थापना हुनु हो। शान्तिसँगै फिनल्यान्ड “रुसको छिमेकी” हुनुको भूराजनीतिक जोखिम कम हुनेछ, जसले गर्दा थप विदेशी लगानी (FDI) आकर्षित हुनेछ। ऊर्जा बजारमा स्थिरता आउँदा उद्योगहरूको उत्पादन लागत घट्नेछ र मुद्रास्फीति नियन्त्रणमा आउनेछ, जसले आम नागरिकलाई प्रत्यक्ष राहत दिनेछ।

त्यसैगरी पर्यटन क्षेत्रले पनि राहतको सास फेर्नेछ। हाल युरोपको यो उत्तरी कुना असुरक्षित छ कि भन्ने डरले पर्यटकहरू आउन हिचकिचाउने गरेका छन्। रुसी पर्यटक त झन् आउन चाहे पनि आउनै पाउँदैनन्।

शान्ति स्थापना भएपछि फिनल्यान्डको सुन्दर प्रकृति, हजारौँ ताल र यहाँको संस्कृति फेरि विश्वभरका पर्यटकका लागि आकर्षणको केन्द्र बन्नेछ। हेलसिन्कीका सडकदेखि लापलान्डका रिसोर्टहरूमा रुसी र अन्य पर्यटकहरू फेरि देखिन थाल्नेछन्।

अर्कोतर्फ आपूर्ति शृङ्खलामा सुधार आउँदा व्यापार सहज हुनेछ र फिनल्यान्डको निर्यात-आधारित अर्थतन्त्रले नयाँ गति लिनेछ।

सुरक्षा र सामरिक अवसर

सैन्य दृष्टिकोणले पनि शान्तिसँगै ठुलो परिवर्तन आउनेछ। नेटो सदस्य बनेको फिनल्यान्डले अहिले GDP को २.४ प्रतिशत रक्षा खर्चमा खर्च गर्छ। युद्ध अन्त्यपछि यो बोझ केही घटेर सामाजिक क्षेत्रमा स्रोत लगानी गर्ने सम्भावना छ।

लामो सीमामा निरन्तर सतर्क बस्नुपर्ने बाध्यता हट्दा सुरक्षा बलहरू सामान्य अवस्थामा फर्कन पाउनेछन्। जब युक्रेनमा शान्ति छाउनेछ, फिनल्यान्डको सैन्य रणनीति “तत्काल प्रतिक्रिया” बाट “दीर्घकालीन क्षमता विकास” तर्फ मोडिनेछ।

रक्षा बजेटको प्रयोग हतियार र गोला बारुदको भण्डारणमा मात्र सीमित हुनेछैन। बरु साइबर सुरक्षा, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, ड्रोन प्रविधि र आधुनिक सैन्य अनुसन्धानजस्ता भविष्यका चुनौतीहरूका लागि लगानी बढ्नेछ।

नेटोभित्र फिनल्यान्डको भूमिका पनि थप रणनीतिक हुनेछ। फिनल्यान्डले बाल्टिक क्षेत्रको सुरक्षामा आफ्नो विशेषज्ञता प्रयोग गर्दै नेटोको सामूहिक प्रतिरक्षालाई अझ बलियो बनाउन सक्नेछ। सैन्य अभ्यासहरू तनावपूर्ण वातावरणमा भन्दा शान्तिपूर्ण समयमा अझ प्रभावकारी हुनेछन्।

फिनिस सेना र नागरिकहरूका लागि युद्धको मनोवैज्ञानिक त्रास हट्नु आफैँमा एक ठुलो उपलब्धि हुनेछ, जसले राष्ट्रिय मनोबललाई उच्च बनाउनेछ।

युद्धले फिनिस समाजभित्र पनि केही विभाजन ल्याएको छ। पुराना पुस्ताले रुसलाई अझै शङ्काको नजरले हेर्छन् भने युवा पुस्ता शान्ति र सहअस्तित्वमा बढी विश्वास गर्छन्। शान्तिले यी खाडलहरूलाई पुर्ने मौका दिनेछ। हाल फिनल्यान्डमा बसोबास गरिरहेका ५० हजारभन्दा बढी युक्रेनी शरणार्थीमध्ये धेरैले स्वेच्छाले घर फर्किने सम्भावना हुनेछ। यसले फिनिस सामाजिक सेवामाथिको दबाब पनि कम गर्नेछ।

पर्यावरणीय एजेन्डा पनि युद्धकै कारण पछाडि परेको छ। ऊर्जा सुरक्षाका नाममा कोइला प्लान्टहरू फेरि सञ्चालन गर्नुपरेको फिनिस सरकारले स्वीकार गरेको छ। तर शान्ति आएपछि फिनल्यान्ड फेरि नवीकरणीय ऊर्जातर्फ फर्किन, वन संरक्षणमा ध्यान दिन र हरित प्रविधिको निर्यात बढाउन सक्षम हुने विश्वास राखिएको छ।

प्रधानमन्त्री पेत्तेरी ओर्पोले हालै भनेका थिए, “फिनल्यान्ड हरेक चुनौतीपछि अझ बलियो बनेको छ। यो युद्ध अन्त्य हाम्रो लागि केवल राहत होइन, पुनर्निर्माण र पुनर्कल्पनाको अवसर हो।”

युद्धको अन्त्यपछि युक्रेनमा वृहत् पुन निर्माणका परियोजनाहरू सुरु हुनेछन्। त्यसमा फिनल्यान्डको व्यापक सहभागिता हुनेछ। करिब २०० फिनिस कम्पनीहरू युक्रेनको पुननिर्माणमा सहभागी हुने आकलन गरिएको छ। हरित ऊर्जा, डिजिटल प्रविधि, पूर्वाधार र खाद्य प्रशोधन क्षेत्रमा फिनिस लगानी केन्द्रित हुनेछ। उदाहरणका लागि नोकियाले युक्रेनमा ५जी पूर्वाधार विस्तार र डिजिटलाइजेशनमा सहकार्य गर्नेछ। कोने (KONE)ले यातायात, आवास र शहरी पुनर्निर्माणमा काम गर्नेछ, भने वार्ट्सिला (Wärtsilä) विभिन्न ऊर्जा दक्षता तथा डिकार्बनाइजेसनका प्रोजेक्टहरूमा संलग्न हुनेछ।

समग्रमा भन्नुपर्दा युक्रेन युद्धको अन्त्य फिनल्यान्डका लागि एक बहु आयामिक वरदान साबित हुनेछ। यसले रुससँगको तनावपूर्ण सम्बन्धलाई सामान्यीकरणतर्फ लैजाने राजनीतिक ढोका खोल्नेछ। आर्थिक रूपमा यसले लगानी, पर्यटन र व्यापारका लागि एक स्थिर र सुरक्षित वातावरण सिर्जना गर्नेछ। र सैन्य रूपमा यसले फिनल्यान्डलाई नेटोको एक परिपक्व सदस्यको रूपमा आफ्नो दीर्घकालीन सुरक्षा रणनीति बनाउन अवसर प्रदान गर्नेछ।

फिनल्यान्डमा बस्ने हरेकको मनमा शान्तिको चाहना छ, किनकि उनीहरूलाई थाहा छ – युक्रेनमा झुल्कने शान्तिका हरेक किरणले फिनल्यान्डको भविष्यको आकाशलाई अझ उज्यालो र सुरक्षित बनाउनेछ।