सन् २००६ को एक दिन। फिनल्यान्डको एस्पो शहरस्थित एक स्कुलको कोठामा १४ वर्षीय इदिल हुसेन आफ्नो भविष्यको पहिलो खुड्किलोबारे कुरा गर्न विद्यालयकी शैक्षिक परामर्शदाताको अगाडि बसेकी थिइन्। जब उनले लेप्पाभाराको माध्यमिक विद्यालय (लुकिओ) मा पढ्ने आफ्नो योजना सुनाइन्, कोठाको वातावरण एकाएक गम्भीर भयो। परामर्शदाताले उनलाई हेर्दै भनिन्, “त्यो त तिम्रो लागि गाह्रो हुन्छ।”
त्यो केवल एक सल्लाह थिएन; आप्रवासी पृष्ठभूमिबाट आएकी एक किशोरीको क्षमतामाथिको शङ्का थियो। त्यति बेला इदिल जस्ता आप्रवासी परिवारका छोरीहरूलाई अक्सर व्यावसायिक तालिम, जस्तै नर्स सहायक (lähihoitaja) बन्ने बाटो देखाइन्थ्यो। तर इदिलको मनमा अर्कै सपना थियो। उनको नजरमा परामर्शदाताको भनाइ एउटा चुनौती थियो, पूर्णविराम होइन।
आज, लगभग दुई दशकपछि, ३३ वर्षीय तिनै इदिल हुसेन डा. इदिल हुसेन बनेकी छन्। यही महिना उनले हेलसिन्की विश्वविद्यालयको प्रतिष्ठित चिकित्सा सङ्कायबाट विद्यावारिधि (पिएचडी) पूरा गरिन्। यो सफलतासँगै उनी फिनल्यान्डको विश्वविद्यालयबाट पिएचडी गर्ने सोमाली मूलकी पहिलो महिला बनेर इतिहास रच्न सफल भएकी छन्। उनको यात्रा एक व्यक्तिगत उपलब्धिको कथा त हो नै, त्यो भन्दा बढी फिनिस समाजमा जरा गाडेर बसेका अदृश्य पर्खालहरूलाई तोडेर अघि बढ्ने साहस र दृढताको गाथा हो।
सपनाको जग
फिनल्यान्डमा जन्मेकी इदिलका लागि शिक्षाको महत्त्व पारिवारिक विरासत थियो। उनकी आमाले सोमालियामा विश्वविद्यालयबाट स्नातक गरेकी थिइन्। त्यसैले विद्यालयमा राम्रो अङ्क ल्याइरहेकी इदिलका लागि उच्च शिक्षा हासिल गर्नु एक स्वाभाविक लक्ष्य थियो।
“मैले व्यावसायिक शिक्षाबारे सोचेकी पनि थिइनँ,” उनले फिनिस मिडियाहरूलाई दिएको अन्तर्वार्तामा भनेकी छिन्।
तर विद्यालयको त्यो अनुभवले उनलाई पहिलो पटक महसुस गरायो कि उनको छालाको रङ र पृष्ठभूमिका कारण उनको बाटो अरूको भन्दा फरक र कठिन हुन सक्छ।
त्यो दिनको निराशालाई शक्तिमा बदल्दै उनले आफ्नो निर्णयमा अडिग रहने निधो गरिन्। उनले लेप्पाभारा माध्यमिक विद्यालयमा आवेदन दिइन् र सफल पनि भइन्। तर उनको शैक्षिक यात्रा सोझो थिएन। सुरुमा उनले व्यापार प्रशासनमा दोहोरो स्नातक गरिन्। तर जनस्वास्थ्यको क्षेत्रमा उनको रुचि बढिरहेको थियो। अन्ततः उनले स्विडेनको प्रतिष्ठित कारोलिन्स्का इन्स्टिच्युटबाट जनस्वास्थ्यमा स्नातकोत्तर गर्न पुगिन्। यो सफलताले उनलाई नयाँ दिशा दियो र अनुसन्धानको गहिरो संसारमा प्रवेश गरायो।
यस्तो छ पिएचडी शोध
डा. हुसेनको पिएचडी शोधपत्र फिनल्यान्डको राष्ट्रिय स्वास्थ्य प्रणालीका लागि अत्यन्तै सान्दर्भिक छ। उनले फिनिस अभिभावकहरू आफ्ना बच्चाहरूलाई एचपीभी (ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस) र इन्फ्लुएन्जाविरुद्धको खोप लगाउन किन हिचकिचाउँछन् भन्ने विषयमा अनुसन्धान गरेकी हुन्। फिनल्यान्डको राष्ट्रिय खोप कार्यक्रमको हिस्सा भए तापनि यी दुवै खोपको कभरेज दर लक्ष्यभन्दा निरन्तर कम रहेको छ।
उनको अनुसन्धानले महत्त्वपूर्ण तथ्यहरू उजागर गर्यो। एचपीभी खोप नलगाउनुका पछाडि मुख्य कारण खोपको सम्भावित दुष्प्रभावको डर र सञ्चारमाध्यममा आउने नकारात्मक समाचारहरू थिए। इन्फ्लुएन्जा खोप नलगाइनुको सबैभन्दा प्रमुख कारण भने स्वास्थ्यकर्मीले अभिभावकलाई खोपबारे नसोध्नु वा प्रस्ताव नगर्नु थियो।
“यद्यपि मेरो अनुसन्धानमा सहभागी अधिकांश अभिभावकहरू खोपप्रति सकारात्मक थिए र उनीहरू फिनल्यान्डको राष्ट्रिय खोप कार्यक्रमलाई समर्थन गर्दथे,” डा. हुसेन आफ्नो अनुसन्धानबारे बताउँछिन्। उनको यो कामले अहिले फिनल्यान्डको स्वास्थ्य तथा कल्याण संस्थान (THL) मा वरिष्ठ विशेषज्ञको रूपमा कार्यरत उनलाई नीति निर्माणमा सघाउन महत्त्वपूर्ण आधार दिएको छ।
इदिलको यात्राले एउटा शक्तिशाली सत्य स्थापित गरेको छ: प्रतिभा कुनै निश्चित समुदाय वा पृष्ठभूमिको पेवा होइन। सही अवसर पाएमा र अदम्य साहस भएमा असम्भव लाग्ने सपनाहरू पनि यथार्थमा बदलिन्छन्।
सोमाली समुदायकी गौरव
डा. हुसेनको यो सफलता उनको मात्रै रहेन। यो फिनल्यान्डमा रहेको सम्पूर्ण सोमाली समुदायका लागि गर्व र उत्सवको विषय बनेको छ।
“मेरो व्यक्तिगत उपलब्धिसँगै सोमाली समुदायले पनि यसलाई सँगै मनाएकोमा म असाध्यै खुसी छु,” उनी भावुक हुँदै भन्छिन्।
उनी आजका युवाहरूका लागि एउटा राम्रो उदाहरण बन्न चाहन्छिन्। खास गरी ती युवाहरूका लागि जो आफ्नो पहिचान र पृष्ठभूमिका कारण अनेकौं बाधा र चुनौतीहरूको सामना गर्छन्।
“जब म सानो थिएँ, यस्ता उदाहरणहरू थिएनन्,” उनी भन्छिन्।
“इदिलले हाम्रो समुदायका छोरीहरूलाई मात्र होइन सबैलाई एउटा कुरा सिकाएकी छन्: यदि तिमीसँग दृढ इच्छाशक्ति र लगनशीलता छ भने तिम्रो पृष्ठभूमिले तिम्रो भविष्य निर्धारण गर्न सक्दैन। उनले हाम्रो शिर उच्च बनाएकी छन्।” एक स्थानीय सोमाली सामुदायका अगुवा भन्छन्।
हुन पनि हो। इदिलको यात्राले एउटा शक्तिशाली सत्य स्थापित गरेको छ: प्रतिभा कुनै निश्चित समुदाय वा पृष्ठभूमिको पेवा होइन। सही अवसर पाएमा र अदम्य साहस भएमा असम्भव लाग्ने सपनाहरू पनि यथार्थमा बदलिन्छन्। उनले केवल आफ्नो नामको अगाडि ‘डाक्टर’ थपेकी छैनन्, उनले फिनल्यान्डमा बस्ने हजारौं युवाहरूको सपनामा आशाको नयाँ अध्याय थपेकी छन्।
डा. इदिलको यो सफलताप्रति नेपालीलाइनेनको तर्फबाट पनि हार्दिक बधाई!
