…संक्षेपमा.
- युरोपेली केन्द्रीय बैंक (ECB) द्वारा ब्याजदर वृद्धि र कडा मौद्रिक नीति अवलम्बन।
- युरोजोनमा मुद्रास्फीति घट्ने संकेत र आर्थिक सुधारको अपेक्षा।
- विश्वव्यापी आर्थिक अनिश्चितताका बीच तुलनात्मक रूपमा युरोप्रति लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्यो।
पछिल्लो समय अमेरिकी डलर लगायत विश्वका प्रमुख मुद्राहरूको तुलनामा युरोपेली मुद्रा (युरो) को विनिमय दर बलियो हुँदै गएको छ। युरोपेली केन्द्रीय बैंक (ECB) ले मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न लिएको आक्रामक अडान, युरोजोन क्षेत्रको अर्थतन्त्रमा सुधार आउने संकेत र बदलिँदो विश्वव्यापी आर्थिक परिदृश्य यसका मुख्य कारण मानिएका छन्।
नेपाली रूपैयाँको तुलनामा पनि युरो धेरै बलियो देखिएको छ। गत अप्रिल ११ मा १ युरो बराबर १५७.४९ रूपैयाँ पुगेको थियो, जुन अहिलेसम्मकै उच्च हो। अहिले केहि घटेर १५५.५३ पुगेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिकी डलर कमजोर भइरहने हो भने युरोको मूल्य अझै बढ्न सक्ने सम्भावना छ।
अमेरिकी डलरको तुलनामा युरो १३ महिनाको उच्चतम बिन्दुमा पुगेको छ। अमेरिकी फेडरल रिजर्भले आगामी महिनाहरूमा ब्याजदर कटौती गर्ने संकेत दिएपछि डलर कमजोर भएको छ। यसले लगानीकर्ताहरूलाई युरोमा लगानी गर्न प्रेरित गरेको छ।
विगतमा उच्च रहेको मुद्रास्फीतिलाई नियन्त्रण गर्न ECB ले निरन्तर ब्याजदर बढाउँदै लगेको छ। यस कडा मौद्रिक नीतिले युरोलाई अन्य मुद्राको तुलनामा आकर्षक बनाएको छ। उच्च ब्याजदरले लगानीकर्तालाई बढी प्रतिफलको अवसर प्रदान गर्दछ, यद्यपि ब्याजदर वृद्धिका आफ्नै जोखिमहरू छन्। हालसम्म यसले युरोको माग बढाउन मद्दत गरेको देखिन्छ।
अर्कोतर्फ ऊर्जाको मूल्यमा आएको कमी र आपूर्ति श्रृंखलामा देखिएको सुधारले युरोजोनको मुद्रास्फीति दर केही हदसम्म घट्ने संकेत देखिएको छ। यसले गर्दा उपभोक्ता र व्यवसायीहरूको मनोबल बढेको र आर्थिक गतिविधि विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ। अमेरिकाको अर्थतन्त्रमा देखिएको सुस्तता र अमेरिकी केन्द्रीय बैंक (फेडरल रिजर्भ) ले ब्याजदर वृद्धिलाई केही रोक्न सक्ने अनुमानले पनि युरो बलियो हुन सहयोग पुगेको छ।
विगतमा युक्रेन युद्ध र ऊर्जा संकट जस्ता कारणले युरो दबाबमा परेको थियो, तर हालका सकारात्मक संकेतहरूले यसलाई पुन: बलियो बनाएको छ।
युरो १९ युरोपेली संघ सदस्य राष्ट्रहरूको साझा मुद्रा हो र विश्वको दोस्रो सबैभन्दा बढी कारोबार हुने मुद्रा पनि हो। यसको मूल्य विश्वव्यापी आर्थिक घटनाक्रम, ECB को मौद्रिक नीति र युरोजोन क्षेत्रको समग्र आर्थिक स्वास्थ्यबाट प्रभावित हुन्छ। विगतमा युक्रेन युद्ध र ऊर्जा संकट जस्ता कारणले युरो दबाबमा परेको थियो, तर हालका सकारात्मक संकेतहरूले यसलाई पुन: बलियो बनाएको छ।
