संक्षेपमा
- प्रेस स्वतन्त्रता सूचकांकमा फिनल्यान्ड छैटौँ स्थानमा झर्यो।
- पत्रकारमाथिको मुद्दा र कानुनी अनिश्चितता खस्किनुको मुख्य कारण।
- नेपाल ८७ औँ स्थानसहित दक्षिण एसियामा उत्कृष्ट।
पछिल्लो विश्व प्रेस स्वतन्त्रता सूचकांकमा फिनल्यान्ड छैटौँ स्थानमा खस्किएको छ। सन् २०१६ अघि दश पटकभन्दा बढी शीर्ष स्थानमा रहेको फिनल्यान्डको यो अहिलेसम्मकै कमजोर प्रदर्शनमध्ये एक हो।
रिपोर्टर्स विदाउट बोर्डर्स (आरएसएफ) को प्रतिवेदन अनुसार फिनल्यान्डमा पत्रकारहरूमाथि लागेको मुद्दाले यस्तो अवस्था ल्याएको हो। उदाहरणका लागि फिनल्यान्डमा गतवर्ष गोप्य सूचना सार्वजनिक गरेको आरोपमा हेलसिन्की सानोमातका पत्रकारलाई जेल सजाय तोकिएको थियो।
“कानुनी झमेलाले पत्रकारको सुरक्षालाई कमजोर बनाएको छ र पेसामा अनिश्चितता बढाएको छ,” प्रतिवेदनमा भनिएको छ।
विगत चार वर्षदेखि फिनल्यान्ड सूचकांकको पाँचौँ स्थानमा रहँदै आएको थियो। यद्यपि, खस्किएको अवस्थामा पनि फिनल्यान्ड विश्वव्यापी मापदण्डमा अझै ‘राम्रो’ श्रेणीमै पर्छ।
यस वर्षको सूचकांकमा नर्वे पहिलो स्थानमा पर्न सफल भएको छ। त्यसपछि क्रमशः नेदरल्यान्ड्स, एस्टोनिया, डेनमार्क र स्विडेन रहेका छन्। अमेरिका ६४ औँ, बेलायत १८औँ र अष्ट्रेलिया ३३ औँ स्थानमा छन्।
सन् २०२६ को यस सूचकांकमा नेपाल ८७ औँ स्थानमा छ। दक्षिण एसियाली देशहरूको तुलनामा यो निकै राम्रो र सन्तोषजनक स्थिति हो। गतवर्ष नेपाल ९० औँ स्थानमा थियो।
नेपालका अन्य छिमेकी देशहरूको अवस्था भने निकै दयनीय रहेको सूचकांकले देखाएको छ। भारत १५७ औँ, पाकिस्तान १५३ औँ, बङ्गलादेश १५२ औँ, भुटान १५० औँ र श्रीलंका १३४ औँ स्थानमा छन्।
सन् २००२ देखि आरएसएफले वार्षिक रूपमा यो प्रेस स्वतन्त्रता सूचकांक सार्वजनिक गर्दै आएको छ। यसले विश्वका १८० देशको राजनीतिक वातावरण, कानुनी ढाँचा, आर्थिक अवस्था, सामाजिक परिवेश र पत्रकारको सुरक्षाको विस्तृत मूल्याङ्कन गर्छ।
